Waar verdient een batterij aan?
Een batterij verdient zelden aan één ding. Dit is de stapel markten waarop hij tegelijk kan bieden, van reageren binnen seconden tot handelen op de dag van morgen.
Wie voor het eerst naar een businesscase van een batterij kijkt, zoekt meestal naar één bedrag per MWh. Dat bestaat niet. Een batterij verdient aan een stapel van verschillende markten, die elk op een andere tijdschaal werken en elk iets anders belonen. Dat stapelen is niet een trucje om de som rond te krijgen — het is de kern van het verdienmodel.
De markten op een rij
Day-ahead is de bekendste. Elke dag om twaalf uur wordt de prijs voor elk uur van de volgende dag bepaald. Een batterij koopt in de goedkoopste uren en verkoopt in de duurste. Het verschil tussen die uren heet de spread, en die is de laatste jaren fors gegroeid — vooral doordat er midden op de dag zoveel zon op het net komt dat de prijs inzakt, terwijl de avondpiek juist duur blijft.
Intraday is dezelfde handel, maar dan op de dag zelf. Weersvoorspellingen kloppen nooit precies; als het minder waait dan gedacht, ontstaan er nieuwe prijsverschillen. Een batterij kan daar binnen minuten op reageren.
De onbalansmarkt werkt anders. Elke partij op het net belooft vooraf hoeveel zij afneemt of levert. Wijkt de werkelijkheid af, dan rekent TenneT dat af tegen de onbalansprijs, die per kwartier wordt vastgesteld en flink kan uitslaan — zowel diep negatief als zeer hoog. Een batterij die snel bijstuurt, kan daar bewust op inspelen.
FCR, aFRR en mFRR zijn de reservemarkten. Hier betaalt TenneT niet voor geleverde energie, maar voor de belofte dat je binnen een bepaalde tijd kunt leveren. FCR reageert volautomatisch op de netfrequentie binnen seconden. aFRR wordt door TenneT afgeroepen en betaalt zowel voor beschikbaarheid als voor de daadwerkelijke inzet. Voor batterijen zijn dit aantrekkelijke markten, simpelweg omdat ze veel sneller reageren dan een gascentrale die eerst op temperatuur moet komen.
Congestiemanagement is de nieuwste categorie. Via GOPACS of via een contract met de netbeheerder krijgt een batterij betaald om vermogen achter te houden of juist te leveren op momenten dat het lokale net vastloopt. Dat is geen landelijke markt maar plaatsgebonden — en juist daarom interessant, omdat het rechtstreeks samenhangt met waar je batterij staat.
Hoe dat er op één dag uitziet
- Laden — goedkope of negatieve uren
- Ontladen — avondpiek
Bron: AQ Storage, illustratief
Rond het middaguur is er zoveel zon op het net dat de prijs richting nul of eronder gaat. Voor een zonnepark is dat het slechtste moment van de dag: het produceert maximaal, maar krijgt er niets voor. Voor een batterij is het het beste moment om te laden.
’s Avonds keert dat om. Iedereen komt thuis, kookt, laadt de auto op, en de zon is weg. De prijs piekt en er moet gas bij. Dan levert de batterij.
Dat is de eenvoudigste variant van het verdienmodel, en meteen de meest zichtbare. Maar het is niet de enige: dezelfde batterij kan op datzelfde etmaal een deel van zijn vermogen vrijhouden voor aFRR, en daarvoor betaald krijgen zonder ook maar één kilowattuur te verplaatsen.
Wat de opbrengst bepaalt
Drie dingen, in deze volgorde.
De duration. Een batterij van twee uur kan de avondpiek pakken maar niet de hele avond overbruggen. Een batterij van vier uur kan meer, maar kost ook meer. De optimale verhouding hangt af van de markten waarop je mikt.
De locatie. Congestiemanagement en de waarde van een gedeelde aansluiting zijn plaatsgebonden. Dezelfde batterij is op de ene plek aanzienlijk meer waard dan op de andere.
De aansturing. Dit is het minst zichtbare en het meest bepalende. Elk kwartier opnieuw kiezen tussen markten, met een goede prijsvoorspelling en zonder de batterij onnodig te slijten, is een vak. Het verschil tussen goede en middelmatige aansturing loopt in de tientallen procenten van de opbrengst.
Een waarschuwing bij mooie getallen
In presentaties circuleren spreadgetallen die theoretisch maximum zijn: het verschil tussen de allerbeste en allerslechtste uren, alsof je die elke dag perfect raakt. In werkelijkheid gaat er rendementsverlies af, koop je niet altijd op het dieptepunt, en kun je niet op alle markten tegelijk vol inzetten.
Wij rekenen daarom liever met een conservatieve inschatting die uitkomt dan met een mooi verhaal dat dat niet doet. Wilt u weten wat er op uw locatie realistisch is? Vraag een QuickScan aan — u krijgt onze inschatting, ook als die tegenvalt.
Veelgestelde vragen
Waar verdient een batterij geld aan?
Aan het verschil tussen goedkope en dure momenten, en aan beschikbaar zijn voor het net. Concreet: day-ahead handel (het prijsverschil tussen uren van morgen), intraday, de onbalansmarkt, de reservemarkten FCR, aFRR en mFRR waarvoor TenneT betaalt, en congestiemanagement waarbij de netbeheerder betaalt om het net te ontlasten. Eén batterij kan meerdere van die inkomsten stapelen.
Wat is aFRR?
aFRR is de automatische secundaire reserve van TenneT. Een batterij die hierop biedt, krijgt betaald om vermogen beschikbaar te houden en krijgt daarnaast betaald wanneer TenneT dat vermogen daadwerkelijk afroept om het net in balans te houden. De reactietijd ligt in de orde van seconden tot minuten. Voor batterijen is het een van de belangrijkste inkomstenbronnen, omdat ze veel sneller reageren dan een gascentrale.
Wat is de onbalansmarkt?
Elke partij op het net moet vooraf voorspellen hoeveel stroom zij afneemt of levert. Wijkt de werkelijkheid daarvan af, dan ontstaat onbalans en rekent TenneT dat af tegen de onbalansprijs, die per kwartier wordt bepaald en sterk kan uitslaan. Een batterij die snel kan bijsturen, kan bewust op die prijs inspelen: laden wanneer er te veel stroom in het systeem zit, leveren wanneer er te weinig is.
Hoe groot zijn de reservemarkten van TenneT?
Voor FCR, de snelste markt, koopt TenneT 110 MW in beide richtingen in, dagelijks in blokken van vier uur, waarbij minstens dertig procent naar aanbieders met een Nederlandse aansluiting moet gaan. Voor aFRR ging het om 373 MW opregelen en 405 MW afregelen, voor mFRR om 954 MW opregelen en 726 MW afregelen. Die volumes worden wekelijks en dagelijks aanbesteed, dus er is elke dag opnieuw ruimte om te bieden.
Hoe groot is de onbalansmarkt in Nederland?
In 2025 bedroeg het onbalansvolume 9,3 TWh en werd er 946 GWh aan balanceringsenergie daadwerkelijk ingezet. In 2024 was het onbalansvolume 9,9 TWh. Het gaat dus om een markt van formaat, die elk kwartier opnieuw wordt afgerekend.
Hoe vaak wordt onbalans afgerekend?
Per kwartier. TenneT rekent onbalans af met programmaverantwoordelijke partijen over perioden van vijftien minuten; de definitieve cijfers volgen ongeveer drie weken later. Voor een batterij betekent dat 96 afrekenmomenten per etmaal waarop het verschil tussen voorspelling en werkelijkheid geld waard is.
Hoe hard kunnen de prijzen uitslaan?
Hard. In september 2025 werd een onbalansprijs van 5.500 euro per MWh genoteerd. Sinds Nederland is aangesloten op het Europese balanceringsplatform liggen de uitersten tussen ongeveer min 4.000 en plus 4.400 euro per MWh, waar dat voorheen rond min 1.500 lag. Ook op de reservemarkt gebeurt het: de FCR-capaciteitsprijs piekte eind oktober 2025 op ruim 33.000 euro per MW. Dat zijn uitzonderingen, geen dagelijkse kost, maar ze bepalen wel een groot deel van het jaarresultaat.
Wat verandert er aan de reservemarkten?
De contracten worden korter en dus toegankelijker. TenneT begon eind 2025 met blokken van vier uur voor aFRR in plaats van hele dagen. Voor een batterij is dat gunstig: u hoeft niet meer een etmaal lang vermogen vast te zetten, maar kunt per blok kiezen of u biedt of liever handelt. Hoe korter de blokken, hoe beter een batterij zijn snelheid kan uitspelen.
Wie stuurt zo'n batterij eigenlijk aan?
Een handelspartij of aggregator, met software die per kwartier beslist of laden, leveren of stilstaan het meeste oplevert. In Nederland doen partijen als Eneco, Next Kraftwerke, Scholt Energy en Sympower dit, elk met eigen modellen. Twee vergoedingsvormen komen voor: een deel van de opbrengst, of een vaste vergoeding waarbij de handelspartij het marktrisico overneemt. Bij AQ Storage regelen we dit als onderdeel van het project, zodat u er niet zelf een partij bij hoeft te zoeken.
Hoeveel uur opslag is verstandig: twee uur of vier uur?
Dat hangt af van waar de batterij voor wordt ingezet. Grote Nederlandse projecten worden overwegend als vierurssysteem gebouwd, dus een batterij van bijvoorbeeld 300 MW met 1.200 MWh. Voor het verlichten van netcongestie bij opwek is volgens onderzoek in opdracht van het ministerie een batterij van één tot vier uur relevant, en voor veel stations zijn vier uur nodig. Achter een bedrijfsaansluiting is twee uur vaak genoeg om de dagelijkse piek af te vlakken.
Kan een batterij op meerdere markten tegelijk verdienen?
Ja, en dat is precies waarom de businesscase rondkomt. Dat heet stapelen. Een batterij kan bijvoorbeeld overdag capaciteit vrijhouden voor aFRR en tegelijk de rest van zijn vermogen inzetten op de day-ahead spread. De aansturing kiest elk kwartier opnieuw wat op dat moment het meest oplevert; die keuze is het vak.
Hoe werkt batterijopslag bij een bedrijf?
Cable pooling: één aansluiting delen
