Netcongestie: wat kun je zelf doen?

Netcongestie is een transportprobleem, geen tekort aan stroom. Er is genoeg opwek in Nederland; de kabels en transformatoren om die stroom van A naar B te brengen zitten alleen op sommige plekken aan hun maximum. Voor wie een aansluiting wil of wil verzwaren, voelt het verschil niet: het antwoord is nee.

Hoe groot het probleem is

Ruim vijftienduizend bedrijven wachten op een aansluiting of een verzwaring, en die wachtlijst groeide in een jaar met ongeveer een kwart. Daarbovenop wachten bijna negenduizend partijen op ruimte om hun eigen opwek terug te kunnen leveren.

Verzwaren is de fundamentele oplossing, en netbeheerders investeren op recordniveau. Maar een tracé bepalen, vergunnen, grond verwerven en bouwen duurt in de praktijk vijf tot tien jaar, en er zijn simpelweg niet genoeg technici om het sneller te doen. Voor een bedrijf dat nú wil groeien, elektrificeren of een laadplein wil aanleggen, is wachten geen antwoord.

Wat er ondertussen wél kan

Kijk eerst naar wat u werkelijk gebruikt. Veel bedrijven hebben een gecontracteerd vermogen dat ruim boven hun feitelijke piek ligt, of een piek die door een handvol uren per jaar wordt bepaald. Een kwartierwaardenanalyse is goedkoop en levert vaak direct inzicht op.

Vlak de piek af met opslag. Dit is waar een batterij het meest concreet wordt. Als uw aansluiting 1.750 kVA is en uw verbruik piekt drie keer per dag boven die grens, dan kunt u kiezen tussen jaren wachten op verzwaring of een batterij die precies die pieken opvangt. De batterij laadt in de dalen en levert tijdens de piek. Zo groeit uw verbruik terwijl uw aansluiting gelijk blijft.

Dat is precies wat we doen bij Ziekenhuis Nij Smellinghe in Drachten: een ziekenhuis dat wil elektrificeren, met een aansluiting die niet groter kan.

Onderhandel over een flexibel contract. Netbeheerders bieden inmiddels tijdsduurgebonden transportrechten en congestiecontracten aan: u krijgt eerder capaciteit of een lager tarief, in ruil voor de afspraak dat u op bepaalde momenten minder afneemt. Met een batterij achter de meter is die afspraak goed te doen, want de batterij neemt de levering dan over.

Verdien aan congestiemanagement. Via GOPACS kunnen partijen met stuurbaar vermogen betaald krijgen om het net te ontlasten. Wat voor een netbeheerder een oplossing is, is voor u een inkomstenbron.

Waarom een batterij het net helpt in plaats van belast

Een veelgehoorde tegenwerping: als het net al vol zit, hoe kan er dan nóg iets bij?

Omdat een batterij geen constante verbruiker is, maar een verplaatser. Hij neemt af op momenten dat er overschot is — precies wanneer het net het aankan en de prijs laag is — en levert wanneer het krap is. Dat is het tegenovergestelde van een nieuwe fabriek die er onvoorspelbaar bij komt.

Op de plekken waar wij bouwen, is dat expliciet onderdeel van de afspraak. In Leeuwarden en Hallum kan de batterij worden ingezet voor lokaal congestiemanagement in overleg met Liander: capaciteit die anders ongebruikt zou blijven, komt beschikbaar voor bedrijven in de regio.

Waar te beginnen

Als u nu op een wachtlijst staat, zijn er drie vragen die het snelst duidelijkheid geven: wat is uw werkelijke kwartierpiek, hoeveel uur per jaar zit u daadwerkelijk tegen uw grens aan, en is er opwek of stuurbaar verbruik op dezelfde aansluiting?

Met die drie antwoorden is binnen een paar weken te zeggen of opslag hier uitkomst biedt. Dat is precies wat onze QuickScan doet.