Negatieve prijzen en afschakelen
Zonneparken staan steeds vaker stil terwijl de zon schijnt. Waar dat vandaan komt, wat het kost en wat eraan te doen is.
Een zonnepark dat stilstaat terwijl de zon schijnt, is een vreemd gezicht. Toch gebeurt het steeds vaker, en het is geen defect. Het is een rekensom.
Op de day-ahead markt wordt per uur bepaald wat stroom kost. Als er op hetzelfde moment veel zon en wind is en weinig vraag, zakt die prijs onder nul. Wie dan levert, betaalt. Doorproduceren kost dan geld, en afschakelen is de goedkoopste optie.
Waarom dit erger wordt voordat het beter wordt
Het aantal uren met een negatieve prijs hangt af van de verhouding tussen opwek die niet kan wachten en vraag die niet kan schuiven. Aan de opwekkant komt er hard capaciteit bij. Aan de vraagkant gaat elektrificatie minder snel, en veel van die vraag is nog niet stuurbaar.
Tot die twee weer in balans zijn, zijn de zonnige uren rond het middaguur de uren waarin een zonnepark het minst verdient. Precies de uren waarvoor het gebouwd is.
Wat een batterij hieraan verandert
Voor een batterij is een negatieve prijs geen probleem maar een kans. Laden op een moment dat u geld toe krijgt, en leveren in de avondpiek tegen een normale of hoge prijs, is het eenvoudigste verdienmodel dat er is. Het verschil tussen die twee momenten is precies de marge.
Staat de batterij achter dezelfde aansluiting als het zonnepark, dan komt daar iets bij: de stroom die anders was weggegooid gaat nu de opslag in. Dat is geen inkoop tegen een negatieve prijs maar opwek die u anders niet had verkocht.
Bron: Day-ahead prijsverloop, schematisch
Drie routes, kort tegen elkaar
Zelf verbruiken. Als u naast het park een proces heeft dat kan schuiven, verplaatst u dat naar de goedkope uren. Werkt goed, maar alleen als dat proces er is en groot genoeg is.
Opslaan. Een batterij achter dezelfde aansluiting. Vraagt een investering en, in een congestiegebied, meestal cable pooling om het praktisch te maken.
Anders contracteren. Afschakelen op verzoek van de netbeheerder kan onder een congestiecontract een vergoeding opleveren in plaats van alleen gemiste opbrengst. Welke vormen er zijn, staat in transportrechten en congestiecontracten.
Als het rekensommetje niet meer uitkomt
Er zijn parken waar geen van deze routes de businesscase nog rond krijgt, bijvoorbeeld door de locatie, het contract of de staat van de installatie. Wij nemen zulke parken over en voegen zelf opslag toe. Wat we zoeken en hoe dat loopt, staat op zonnepark verkopen.
Veelgestelde vragen
Waarom zijn stroomprijzen soms negatief?
Als er op hetzelfde moment veel zon en wind is en weinig vraag, is er meer aanbod dan afname. De prijs op de day-ahead markt zakt dan onder nul: wie stroom afneemt krijgt geld toe, wie levert betaalt. Dat is geen storing maar het prijssignaal dat vraagt om minder invoeding.
Waarom schakelt mijn zonnepark af bij negatieve prijzen?
Omdat doorproduceren geld kost. Bij een negatieve prijs betaalt u per geleverde MWh in plaats van dat u verdient. Afhankelijk van uw contract en of u nog SDE-subsidie ontvangt, is stilstaan dan de goedkoopste optie. Dat heet curtailment.
Wat kan ik doen tegen negatieve prijzen op mijn zonnepark?
Drie dingen helpen. Zelf verbruiken op de momenten dat de prijs laag staat. De stroom opslaan in een batterij en later leveren als de prijs weer normaal is. Of een contractvorm kiezen waarbij afschakelen een vergoeding oplevert in plaats van alleen gemiste opbrengst.
Verdient een batterij aan negatieve prijzen?
Ja. Voor een batterij is een negatieve prijs een inkoopmoment waarop hij geld toe krijgt om te laden. Diezelfde energie gaat er in de avondpiek weer uit tegen een positieve prijs. Hoe vaker en hoe dieper de prijs onder nul zakt, hoe waardevoller opslag wordt.
Nemen de uren met negatieve prijzen toe?
Ja. Naarmate er meer zon en wind op het net staat zonder dat er evenveel flexibele vraag bijkomt, komen die uren vaker voor, vooral in het voorjaar en de zomer rond het middaguur. Voor nieuwe zonneparken is dat inmiddels een van de belangrijkste aannames in de businesscase.
Hoe werkt batterijopslag bij een bedrijf?
Waar verdient een batterij aan?
