Transportrechten en congestiecontracten
Er zijn inmiddels vijf manieren om ruimte op het net te krijgen zonder te wachten op verzwaring. Wat ze inhouden, wanneer ze passen en wat ze opleveren.
Het net zit vol, maar niet de hele dag. Een kabel die op een winterse maandagavond aan zijn grens zit, ligt de rest van de week ruim binnen zijn capaciteit. Op dat verschil zijn de afgelopen jaren een handvol contractvormen gebouwd. Ze hebben één ding gemeen: u levert zekerheid in en krijgt ruimte terug.
Voor een bedrijf met opslag of stuurbaar verbruik is die ruil vaak aantrekkelijk. De batterij neemt de levering over op precies de momenten dat u moet terugschakelen, zodat uw proces niets merkt.
Vijf vormen, kort uitgelegd
Non-firm aansluit- en transportovereenkomst. U krijgt capaciteit die niet het hele jaar gegarandeerd is. De netbeheerder mag hem terugnemen op momenten van drukte. Dit is de vorm die het vaakst het verschil maakt tussen nu aangesloten worden en jaren wachten.
Capaciteitsbeperkingscontract op afroep (CBC-A). U spreekt af dat uw capaciteit op drukke momenten omlaag mag, tegen een vergoeding per MW. De netbeheerder meldt dat uiterlijk de dag ervoor om 12.00 uur.
Capaciteitsbeperkingscontract met vast tijdvenster (CBC-T). Hetzelfde, maar met vaste vensters in plaats van op afroep. Voorspelbaarder, en daarom makkelijker in te plannen.
Capaciteitssturingscontract (CSC). U zet uw flexibele vermogen actief in wanneer de netbeheerder erom vraagt. Hier levert u een dienst in plaats van dat u iets inlevert.
Biedplichtcontract voor redispatch. U verplicht zich om uw flexibele vermogen aan te bieden als de netbeheerder op korte termijn drukte verwacht. De afhandeling loopt via een congestion service provider.
Wat het oplevert
De vergoeding wordt per situatie onderhandeld. De ACM schrijft voor dat er in elk contract in elk geval een prijs in euro per MW staat, samen met uw maximale capaciteit, wanneer die omlaag mag, en de looptijd.
Voor de onderhandeling heeft u één document nodig: het congestierapport van uw netbeheerder. Daarin staat wanneer er een tekort wordt verwacht en tot welk bedrag de netbeheerder bereid is te gaan om dat op te lossen. Vraag daarom altijd om dat rapport voordat u over een prijs praat.
Congestieneutraal aansluiten
Een aparte route, en voor batterijprojecten inmiddels de belangrijkste. Een congestieneutrale batterij wordt zo aangestuurd dat hij de drukte niet vergroot: laden gebeurt niet tijdens de afnamepiek, leveren niet tijdens de invoedingspiek. Omdat de batterij het probleem niet groter maakt, sluiten netbeheerders hem ook aan in gebieden die officieel op slot zitten.
De prijs is dat u de vrijheid van de installatie inlevert op precies de uren dat de markt vaak het interessantst is. Of dat uitkomt, hangt af van hoeveel uren per jaar de beperking geldt en hoe die uren zich verhouden tot de prijsuitschieters. Dat is rekenwerk, geen gevoel.
Wat u zelf kunt nagaan
Voordat u een contractvorm kiest, zijn er drie dingen die u zonder hulp kunt uitzoeken:
- Wat is uw werkelijke kwartierpiek, en hoeveel uur per jaar zit u daar echt tegenaan?
- Ligt uw gecontracteerde vermogen boven wat u feitelijk gebruikt?
- Heeft u opwek of stuurbaar verbruik op dezelfde aansluiting, zodat u kunt schuiven?
Met die drie antwoorden is in een gesprek van een half uur duidelijk welke contractvorm kansrijk is. Wij rekenen het daarna door in een QuickScan.
Veelgestelde vragen
Wat is een non-firm aansluit- en transportovereenkomst (non-firm ATO)?
Een contract waarin u niet het volledige jaar gegarandeerde transportcapaciteit krijgt, maar capaciteit die de netbeheerder op drukke momenten mag terugnemen. In ruil krijgt u nu ruimte op een net dat officieel vol zit. Voor wie zijn piek kan verschuiven of een batterij heeft, is dat vaak goed te doen: op die momenten neemt de opslag de levering over.
Wat is het verschil tussen een CBC en een CSC?
Bij een capaciteitsbeperkingscontract (CBC) spreekt u af dat uw capaciteit op bepaalde momenten omlaag mag, tegen een vergoeding. Bij een capaciteitssturingscontract (CSC) zet u uw flexibele vermogen juist actief in op verzoek van de netbeheerder. Het eerste is een beperking die u accepteert, het tweede een dienst die u levert.
Hoeveel vooraf hoor ik dat mijn capaciteit omlaag gaat?
Bij een capaciteitsbeperkingscontract moet de netbeheerder het uiterlijk de dag ervoor om 12.00 uur melden. U weet dus altijd minstens twaalf uur van tevoren wanneer u moet terugschakelen, en kunt de batterij daarop voorbereiden.
Wat is een congestieneutrale batterij?
Een batterij die zo wordt aangesloten en aangestuurd dat hij de drukte op het net niet vergroot: hij laadt niet tijdens de afnamepiek en levert niet tijdens de invoedingspiek. Netbeheerders sluiten zo'n batterij ook aan in gebieden waar formeel geen ruimte meer is, omdat hij het probleem niet groter maakt.
Wat is een congestion service provider (CSP)?
Een partij die flexibel vermogen van klanten bundelt en namens hen biedingen doet aan de netbeheerder. De CSP regelt de aansturing, de communicatie met de netbeheerder en de afrekening. Voor één bedrijf met één installatie is dat meestal de praktische route om mee te doen aan congestiemanagement.
Krijg ik met een flexibel contract eerder een aansluiting?
Vaak wel. Wie bereid is capaciteit in te leveren op de momenten dat het net vol zit, kan capaciteit krijgen die voor een vast contract niet beschikbaar is. Dat is precies waarom deze contractvormen bestaan: ze maken ruimte zichtbaar die er buiten de piekuren gewoon is.
Hoe werkt batterijopslag bij een bedrijf?
Waar verdient een batterij aan?
